Wat is de MKI-waarde?

Om de grote hoeveelheid aan milieu-impact categorieën onder te brengen in één indicator wordt in Nederland de Milieu Kosten Indicator (MKI) gebruikt. Met deze indicator worden de verschillende milieu-impacts tegen elkaar opgewogen en vertaald naar één cijfer dat de maatschappelijke kosten voor deze impacts weergeeft (in euro’s). Dit zijn de kosten die gemaakt zouden moeten worden als de negatieve milieu-impact van het product moeten worden vermeden met daarvoor reguliere oplossingen.

Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de kosten van dijkverhoging vanwege klimaatverandering, de kosten van mislukte oogsten vanwege zure regen of de kosten van algenverwijdering uit meren door vermesting.

Hoe lager de MKI-waarde, hoe lager de milieu-impact. MKI geeft niet alleen de milieu-impact weer, zoals de CO2- emissie (klimaatverandering), maar ook de circulariteit over meerdere levenscyclus worden weergegeven in de MKI-waarde.

 

Levensfasen en milieu-impact van het product
De levenscyclus begint al bij het ontginnen van grondstoffen en loopt helemaal door via gebruik en afvalverwerking (cradle-to-grave). Tijdens een LCA onderzoek is het mogelijk om deze gehele levenscyclus te onderzoeken, of alleen de eerste stappen van ontginning, productie, transport en constructie (cradle-to-gate).
Alle stappen die gedurende deze levenscyclus worden doorlopen zijn geassocieerd met uitstoot en milieu-impact. Wanneer deze worden opgeteld wordt de echte milieu-impact van een activiteit, product of bedrijf over diens gehele levenscyclus zichtbaar. Dit biedt inzicht in de oorsprong van deze impacts, geeft aan waar investeringen het meest effectief kunnen zijn, verbetert de concurrentiepositie en maakt bovendien vergelijkingen mogelijk. Daarnaast voorkomt deze levenscyclusaanpak ook dat grote impacts die ‘verborgen’ zijn in de keten over het hoofd gezien worden.

 

  • Levensfasen van een product : 4 modules
A Productie A1 – Grondstoffenwinning
A2 – Transport naar producent
A3 – Productieprocessen
A Bouw A4 – Transport naar gebruikslocatie
A5 – Installatie op gebruikslocatie
B Gebruik B1 – Gebruik product
B2 – Onderhoud
B3 – Reparatie
B4 – Vervanging, slijtage onderdelen
B5 – Renovatie
B6 – Energiegebruik product
B7 – Watergebruik product
C Sloop C1 – Sloop
C2 – Transport naar afvalverwerking
C3 – Afvalverwerkingsprocessen
C4 – Stort
D Hergebruik D – Herwinning van grondstoffen

 

  • Milieuprofiel

Voor alle grondstoffen, emissies, energie en afval wordt in kaart gebracht aan welke van de 11  milieueffecten ze bijdragen. Samen vormen de milieueffecten het milieuprofiel. Het milieuprofiel is de uitkomst van de LCA.

  1. Uitputting abiotische grondstoffen (excl. fossiele energiedragers)
  2. Uitputting fossiele energiedragers
  3. Klimaatsverandering
  4. Aantasting ozonlaag
  5. Fotochemische oxidantvorming
  6. Verzuring
  7. Vermesting
  8. Humane toxiciteit
  9. Zoetwater aquatische ecotoxiciteit
  10. Mariene aquatische ecotoxiciteit
  11. Terrestrische ecotoxiciteit

Zo draagt een CO2-emissie bij aan het broeikaseffect, een NOx-emissie aan verzuring (zure regen) en schaarse grondstoffen aan uitputting. In de Bepalingsmethode, die gebaseerd is op de norm NEN-EN 15804, staan hiervoor de rekenfactoren.

In de praktijk staat een lagere MKI gelijk aan de reductie van CO2=emissie, waardoor het mogelijk is om de CO2-emissie te bepalen op basis van de MKI-waarde.

 

  • Nationale Milieudatabase (NMD)

De benodigde gegevens  voor de MKI- berekeningen worden opgeslagen in de Nationale Milieudatabase (NMD). Deze wordt, samen met de Bepalingsmethode, beheerd door Stichting Bouwkwaliteit. De NMD bevat getoetste milieuprofielen op basis van LCA-studies. Fabrikanten kunnen hun LCA-resultaten toevoegen aan de NMD; ontwerpers en bouwers kunnen gegevens ontlenen aan de NMD om de MKI van een project te berekenen.

De Nationale Milieudatabase kent drie categorieën met productinformatie: 

Categorie 1 bevat getoetste ‘merk gebonden’ data van specifieke producenten en toeleveranciers.
Categorie 2 bevat getoetste ‘merk ongebonden’ data van een branche of groep van producenten en leveranciers.
Categorie 3 bevat ongetoetste ‘merk ongebonden’ data in eigendom en onder beheer van Stichting Bouwkwaliteit.

  • Categorie 3 bevat alle bouwproducten die nodig zijn om een bouwwerk te maken.
  • Categorie 3 vormt min of meer een vangnet voor het geval dat categorie 1 en 2 geen product- of itemkaart bieden.
  • Categorie 3 kan ook worden gebruikt als alternatief op categorie 1 en 2 kaarten.
  • Categorie 3 kaarten leveren in de regel een hogere milieubelasting op dan categorie 1 en 2 kaarten.
  • Categorie 3 kaarten zijn niet getoetst aan het SBK-toetsingsprotocol en krijgen een toeslagfactor. 

De milieuprestatie van een bouwwerk wordt met door Stichting Bouwkwaliteit gevalideerde rekensoftwarepakketten berekend in overeenstemming met de rekenregels van de SBK-bepalingsmethode.

 

Lees meer over MKI in Inkopen met de milieukostenindicator van PIANOo